Reserveschermen, wat weet je ervan?

Geplaatst in Column op

Reserve Independence Annular EVOEr zijn op dit moment drie gangbare type reserves: koepelvormige, vierkante en bestuurbare reserves. Alle reserves hebben hun voor- en nadelen. Koepelvormige reserves bestaan uit een ronde kap met een middellijn. Vanaf de rand van de kap lopen er lijnen die samenkomen aan de bridle. Om het kapvolume te beperken, hebben de betere koepelvormige reserves een middellijn die de kap in het midden naar beneden trekt. De vierkante modellen hebben een vierkante kap met meerdere middellijnen en lijnen vanaf de rand van de kap die ook aan één bridle samenkomen.

Reserve Evo CrossTot nu toe zijn de koepelvormige reserves het meest gebruikt. Deze zijn het bekendst en wat goedkoper dan de vierkante modellen. Toch zullen deze meer en meer worden vervangen door de vierkante. De vierkante modellen openen sneller, hebben een zeer lage daalsnelheid hebben en pendelen nauwelijks. Het nadeel van bovenstaande reserves is dat je ze niet kunt besturen. Mede hierom is het derde type reserve ontwikkeld; de bestuurbare reserve. De vorm van deze reserves is heel anders. Reserve BeamerDeze is gebaseerd op de Rogallo vorm. Door deze vorm krijgt de reserve een voorwaartse snelheid. Vanaf de buitenrand lopen de lijnen naar twee bridles. Middels stuurlijnen kan deze reserve gestuurd worden. De nieuwe modellen bestuurbare reserves hebben daarbij ook een lage daalsnelheid en zijn pendelstabiel. Heel belangrijk bij dit type reservescherm is dat je je bewust bent van je keuze omdat een bestuurbare reserve een paar specifieke eigenschappen kent die je je goed moet realiseren! Onvoldoende kennis bij gebruik van deze reserve kan de werking teniet doen of zelfs tegengesteld werken. De bestuurbare reserve is vooral geschikt voor piloten die veel vliegen zoals overlandpiloten, testpiloten en acro-piloten. Om werkelijk voordeel te kunnen hebben van dit type reserve, moet het werpen van deze reserve getraind worden tijdens een zekerheidstraining. Onderaan deze tekst staan enkele punten die je bij de keuze voor een bestuurbare reserve in overweging zou moeten nemen.

Training
Je vliegt op een turbulente dag wat lager langs de berghelling om thermiek te vinden. Ineens heb je een grote inklapper. Je probeert nog te herstellen maar dat lukt niet. Of je bent wingovers aan het oefenen. Het gaat niet helemaal goed en je eindigt met een grote verhanger met een spiraal tot gevolg. Je besluit je reserve te gooien. Natuurlijk hoop je dit nooit mee te maken, maar het kan iedereen gebeuren. Gelukkig zijn de reserves van tegenwoordig veel beter, worden ze vaker en ook vaker met succes geworpen.

Voor dit soort situaties is het belangrijk te weten hoe je jouw reserve moet gooien en wat je daarna moet doen. Natuurlijk wil je weten of je reserve goed werkt en of deze jou kan redden uit zo’n netelige situatie. Maar je wilt ook weten wat je moet doen: er zijn helaas teveel gevallen bekend waarbij de piloot gewoonweg vergeet zijn reserve te werpen!

Er zijn verschillende dingen die je kunt doen om meer zekerheid in de werking van je reserve en je eigen handelen te krijgen.

  1. Doe voor iedere start altijd een pin-check. Dit hoort een standaard onderdeel van je vijf-punten check te zijn.
  2. Neem je reserve mee in je vluchtplan. Denk regelmatig aan je reserve tijdens de vlucht, zeker als het onrustiger wordt of als je op een andere manier meer risico neemt.
  3. Leer jezelf bewust aan waar de greep van je reserve zit door regelmatig met een vlakke hand de reservegreep aan te raken. Deze basisoefening kan je tijdens iedere vlucht doen. Het is handig om dit standaard vlak na de start te doen.
  4. Train het gooien van een reserve in simulatie op een reservegooidag of in een zekerheidstraining.

Reservegooidag
reservegooidagTijdens onze reservegooidag kun je ervaren hoe het voelt om je reserve te trekken terwijl je in de touwen in een sporthal heen een weer slingert. Eerst krijg je een uitleg over hoe en wanneer je de reserve moet werpen. Daarna word je in je harnas aan de touwen flink omhoog getrokken. In de zwaai naar achteren trek je je reserve en werp je deze op het hoogste punt. Het trekken van je reserve en de timing om je reserve te gooien, geeft een stukje van de spanning weer dat je ook voelt als je je reserve echt moet gooien.

ZHT2010-Cathelijne (68)Zekerheidstraining
Tijdens onze zekerheidstraining kun je nog een stap verder gaan. Je brengt je scherm bewust in een extreme vliegsituatie waarna je je reserve trekt. Je ervaart het werpen van je reserve onder stress, hoe je aan je reserve hangt, wat je hoofdscherm doet en wat je daalsnelheid en pendelstabiliteit is. Uiteraard doen we dit boven zoet water, met reddingsvest waarbij een reddingsboot paraat is. Voor iedere piloot is dit een must. Je weet immers veel beter wat je moet doen, maar vooral voor piloten met een bestuurbare reserve is dit heel belangrijk. Je weet dan ook waar de grepen zitten om te sturen, of je erbij kunt komen, wat je glijhoek is en wat is je draaicirkel is. Zonder deze training is het voordeel van de bestuurbaarheid van de reserve eigenlijk nihil!

Het juiste materiaal
Een aantal eisen is voor een reservescherm heel belangrijk. Het gaat hierbij om de openingszekerheid, de openingstijd, een lage daalsnelheid en de pendelstabiel. We leggen hieronder kort de verschillende begrippen uit.

Openingszekerheid
De zekerheid waarmee je reserve opent, is van cruciaal belang. Je reserve kan te laat openen of helemaal niet openen en dat wil je uiteraard niet meemaken. De openingszekerheid hangt van meerdere factoren af. Is je reserve onlangs nog gelucht en gevouwen? Is de reserve daarbij op de juiste wijze gevouwen en correct in het harnas ingebouwd? Als een reserve wordt ingebouwd, moet er een compatibiliteittest zijn uitgevoerd. Dit houdt in dat er is getest of de reserve past bij het harnas waarin deze wordt ingebouwd. Is de reserve niet compatible met je harnas dan kan dat grote gevolgen hebben voor de openingszekerheid en de openingstijd.

Openingssnelheid
Omdat de meeste reserves laag bij de grond worden geworpen, is de openingssnelheid belangrijk. De openingssnelheid hangt af van het model/type reserve, de lijnlengte (bridle, vanglijnen) en het kapvolume. Lange lijnen en/of een groot kapvolume zorgen voor een langere openingstijd. Ook is de situatie waarin de piloot zich bevindt, sterk bepalend voor de openingssnelheid. Gooi je de reserve tijdens een spiraal dan zal deze zeer snel openen. Vanuit een negatief kan het heel wat langer duren.
Een belangrijke factor voor de openingstijd is de snelheid waarmee je als piloot je reserve weet te activeren. Dit kun je trainen en kan je meerdere seconden schelen. Hoe sneller een reserve volledig geopend is, des te kleiner is ook de kans dat de reserve gevangen raakt in het hoofdscherm.

Daalsnelheid
De daalsnelheid moet zo laag mogelijk zijn om letsel van impact te voorkomen, maar de snelheid mag ook niet te laag zijn. Een te lage daalsnelheid zorgt ervoor dat de kap met te weinig druk wordt gevuld waardoor deze instabiel wordt. Dit kan gebeuren als je een te grote moderne reserve gebruikt.
Sinds de komst van de EN normering is de eis voor de daalsnelheid sterk aangescherpt, en wel van 6.8 m/s naar 5,5 m/s. Dit is een groot verschil dat je bij de impact zeker zal merken.

schaarstellingHet tweede grote voordeel van een lage daalsnelheid is dat je scherm niet of nauwelijks meer in de schaarstelling kan komen. Een schaarstelling treedt op als je reservescherm en je hoofdscherm tegelijk gevuld zijn en flinke druk ondervinden, waarbij de één links en de ander rechts boven het hoofd van de piloot komen te staan. In het midden ontstaat dan een ‘gat’ waar de luchtstroom geen weerstand ondervindt. Een lagere daalsnelheid zorgt ervoor dat de spanning op je lijnen minder sterk is en je scherm als het ware met je mee naar beneden valt. Het intrekken van je lijnen/scherm en daarmee de kans op verstrikking is daarmee eigenlijk niet meer nodig. Eventueel kun je je scherm (makkelijk) in een B-stall trekken om nog stabieler naar beneden te gaan. Reserves die nog steeds gemaakt en verkocht worden onder de oude normering zijn over het algemeen goedkoper. Dit is niet voor niks!

Pendelstabiliteit
De pendelstabiliteit zegt iets over hoeveel de reserve tijdens de afdaling horizontaal heen een weer schommelt. Dit wordt door het hoofdscherm veroorzaakt en kan door de reserve al dan niet worden gedempt. Als je reserve langzaam daalt maar wel sterk pendelt, zal je daalsnelheid toenemen. Daarbij kan de horizontale snelheid ervoor zorgen dat je ergens ongecontroleerd tegenaan botst. Hoe pendelstabieler een reserve daalt, des te beter deze is. Helaas wordt dit niet gemeten. Wij zien tijdens trainingen bij een zekerheidstraining grote verschillen in de diverse reserves.

Een reservescherm kopen of huren, waar moet je op letten?
Als je een reserve koopt of huurt moet je vooral letten op de daalsnelheid die je zal hebben met jouw startgewicht. Zorg ervoor dat je het maximale aanhanggewicht niet overschrijdt. Kies niet voor een oud model dat alleen aan de oude LTF normering voldoet. Ga bij een gehuurde reserve na of de reserve recent gelucht en gevouwen is. En door wie? Is daar een bewijs van?
De fabrikant geeft een houdbaarheid aan. Dit voor de garantie op de sterkte en werking van de reserve. Meestal is dit 10 jaar. Let erop dat deze termijn niet is overschreden. Let ook bij de aanschaf van een (nieuwe) reserve op het type en het jaartal dat in de reserve is vermeld (veelal in een etiket op de bridle). Elke reserve hoort een fabricagedatum/verkoopdatum te hebben.

Reservescherm zelf vouwen
Wil je graag zelf je reserve vouwen, let dan bij het vouwen en inbouwen goed op de aanwijzingen in de handleiding. Zorg bij het vouwen voor voldoende ruimte en een schone, gladde ondergrond. Realiseer je dat een foutje bij het vouwen of inbouwen grote gevolgen kunnen hebben voor de openingszekerheid en openingstijd.

Advies?
Wil je weten hoe het met jouw reserve gesteld is? Moet je reserve opnieuw gelucht en gevouwen worden? Of heb je een nieuwe of andere reserve nodig? Wij helpen je graag bij de keuze van een reserve die past bij jou als piloot. Wij vouwen het hele jaar door verschillende type reserves en weten dus goed hoe het moet. Ben je zelf al begonnen maar kom je er toch niet uit? Ook dan willen wij de reserve voor je vouwen. Een afspraak maken is makkelijk. Je kunt ons bereiken op 0345 558887 of via de mail@airtime.nl.

Naast alle positieve punten van een bestuurbare reserve zijn er ook nadelen die je in overweging moet nemen als je een bestuurbare reserve wilt kopen:

  • De kans op een blijvende twist van de reserve is groter. Het hoofdscherm kan namelijk als anker werken waardoor het uitdraaien moeilijker gaat. Uit de twist raken kan (te) lang duren. Ook ben je tijdens deze twist met je hoofd beperkt in bewegingsvrijheid naar boven/achter en kun je de stuurlussen niet goed zien om ze te pakken.
  • Voor het goed afwerpen van je hoofdscherm heb je speciale karabiners nodig die ook gelijk het speedsysteem loskoppelen.
  • Niet ieder harnas is geschikt voor een bestuurbaar reservescherm; de compatibiliteit met het harnas is lang niet altijd passend.
  • Een bestuurbaar reservescherm is lastig te vouwen en in te bouwen. Daarom is het pakken duurder en dat kan leiden tot minder frequent luchten en vouwen.
  • Er is een grotere kans op fouten bij het pakken die de werking van de reserve te niet kunnen doen zoals bijvoorbeeld een line over.
  • Voor een goede werking moet je de reserve in training hebben geworpen.
  • Je glijhoek is anders dan bij je hoofdscherm. Hierdoor kun je je vergissen in de bereikbaarheid van een landingsplaats.
  • Een bestuurbaar noodscherm heeft een lage voorwaartse snelheid. Dit beperkt je in de draaisnelheid en draaimogelijkheid.
  • De meeste keren wordt de reserve laag bij de grond geworpen. Dan is er nog maar weinig stuurruimte en stuurtijd over. Op welke hoogte zal jij je reserve gooien? Is er dan nog voldoende hoogte om gebruik te maken van de voordelen van een bestuurbare reserve?
  • Ben je vaardig genoeg om een bestuurbare reserve goed te gebruiken?
  • Hoe vaak vlieg je boven iets waar je niet kunt landen? En kan je daar dan alsnog met je bestuurbare reserve van wegkomen?
  • Als het reservescherm in het hoofdscherm gevangen is, komt de koepelvormige reserve er bijna altijd alsnog uit. De bestuurbare reserve meestal niet.
  • Je kunt niet sturen op het moment dat je je het hoofdscherm binnenhaalt.

Reageren